İnternational Press Center
012 537 16 13; 050 245 94 94
BEYNƏLXALQ
MƏTBUAT MƏRKƏZİ
 

XƏBƏR LENTİ

15 OKTYABR
18:00 Yupiter böyüklüyündə “yad” planet kəşf olunub
17:48 Zehni gücləndirən FAYDALI QİDALAR
17:37 Nar qabığının MİN BİR FAYDASI
17:22 Ramil, Riçard, Bəhlul - Millinin ən yaxşıları
17:12 Boğaz ağrısı və öskürəyi dərhal kəsən üsul - XALQ TƏBABƏTİ
17:00 “Mən rekord axtarmıram, onlar özləri məni tapır“ - Ronaldo
16:48 Dilarə də aparıcılıq edəcək
16:33 Anar Ağakişiyev da ölkəni tərk edir: “Bitdi”
16:21 “Heç bir ifaçı ilə eyni verilişə çıxmaq istəmirəm“ — Elnarədən AÇIQLAMA
16:14 Türkiyədə müalicə alan Xalq artistimiz Bakıya qayıtdı
16:00 Tərkibi vitamin və minerallarla zəngin olan pərpətöyün sağlamlıq üçün çox faydalıdır
15:44 Ləzzətli “Küncütlü kartof“ salatını belə hazırlayın
15:36 Kivi mürəbbəsi - qeyri-adi dad
15:27 Saç tökülməsinə qarşı ayı pəncəsi yağı ilə maska
15:12 Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA
15:00 Velosipedçimiz Malayziyada “Tour of Peninsular 2019” yarışının birinci mərhələsinin qalibi olub
14:47 Dırnaqllara qulluq
14:39 Üz üçün maska
14:28 Ev şəraitində saçların uzanması üçün şampun hazırlanması
14:13 Lavaşdan alma ilə pirojki
14:00 Dişlərin saralmasının 5 SƏBƏBİ
13:45 NASA kosmosa ilk dəfə hamısı qadınlardan ibarət qrup yollayacaq
13:32 Marsa kiçik süni peyklər göndəriləcək
13:23 SpaceX NASA ilə birlikdə BKS-ə ilk özəl uçuş reysininin tarixini elan etdi
13:14 ABŞ-da sualtı kitabxana açılıb
13:00 Ronaldodan 700-cü qol
12:47 “Maşın“ın finalçıları bəlli oldu
12:39 Depressiya Altsheymer riskini ikiqat artırır
12:29 Ədviyyatların müalicəvi xüsusiyyətləri
12:14 “Avro–2020”: Ukrayna Portuqaliyanı, İngiltərə isə Bolqarıstanı məğlub edib
14 OKTYABR
18:00 Üz üçün 5 ən yaxşı maska
17:44 Saturn planetinin yaşamaq üçün əlverişli olması şansı artır
17:33 Astronomlar nəhəng planet kəşf etdi
17:24 Ağardıcı düyü maskası
17:14 Qırışlara qarşı 3 effektli maska
17:05 Qədim yeraltı qitələrin sirri açıldı
17:00 Dərin qırışlar üçün maska
16:47 Saçlar üçün yumurta maskası
16:39 Bədən üçün skrab
16:23 Təmiz və parlaq dəri üçün maska

TOP 5

1 Qanda şəkərin hansı göstəricisi diabet diaqnozudur? (85345)
2 PRESS-ANONS (34725)
3 Qız uşaqları üçün saç düzümləri - FOTO (31287)
4 Banan qabığı təbii məlhəmdir (29398)
5 Tüpürcək vəzi iltihabı və müalicəsi (28665)
Tarixin unutduğu ixtiraçı: ilk təkmil yazı makinasının müəllifi Peter Mitterhofer
Tarix: 14.08 | Saat: 15:12 | E-mail | Çapa göndər

Dünyada bəzi elmi kəşf və texniki ixtiralar paralel olaraq bir-birindən xəbərsiz şəkildə araşdırma aparan şəxslər tərəfindən edilib, yaxud da bir müəllif digərinin hansısa bir mərhələdəki önəmli uğurundan bəhrələnərək, kütləvi istehsala yararlı modellər hazırlayıb.
AZƏRTAC xəbər verir ki, belə ixtiraçılardan biri də avstriyalı dülgər Peter Mitterhofer (1822-1893) olub. O, uzun illər yazı makinası üzərində çalışıb. Dülgər tam 150 il bundan öncə - 1869-cu ilin avqust günlərində öz hazırladığı yazı makinası üzərində ilk məktubunu yazıb. Əslində, piano kimi dilləri olan musiqi aləti üzərində çalışan P.Mitterhofer 1864-cü ildən diqqətini yazı makinasına yönəldir. Bir neçə uğursuz və natamam modeldən sonra o, 1869-cu ildə öz təkmil modelini təqdim edir. Elmi dairələrdə bu beşinci modelin adı “Vyana modeli 1869” olaraq keçir.
Avstriya, Almaniya, İsveçrə və Fransada uzun illər tədris səfərlərində olan dülgər doğulduğu Tirol əyalətindəki Parçins kəndinə qayıdır və himayədarı Frans fon Qoldeqqin maddi dəstəyi ilə yeni ixtirası üzərində çalışır. Onun 1869-cu ildə hazırladığı təkmil model 82 klavişdən ibarət olmaqla, həm böyük, həm də kiçik hərfləri, eləcə də rəqəm və durğu işarələrini əhatə edirdi. İxtiraçı bu günümüzə qədər gəlib çıxan və makinada yazılan ilk məktubunu isə himayədarı F.fon Qoldeqqə ünvanlayıb.
P.Mitterhofer öz yeni ixtirasını Vyanada imperator sarayına təqdim etsə də, imperatorun ixtiralara rəy verən münsifləri bu icadı yalnız “qeyri-adi maşın” kimi dəyərləndirməklə kifayətləndilər. Dövlət qurumları tərəfindən bu ixtiranın düzgün qiymətləndirilməməsi P.Mitterhoferi ruhdan saldı və o, yazı makinaları üzərində işini dayandırdı. Hətta qəzetlər rişxəndlə sadə bir dülgərin heç nəyə lazım olmayan yazı makinası hazırladığını, bundan sonra düşünmə makinası da ixtira olunarsa, məktəblərə ehtiyac qalmayacağına dair yazılar dərc etdilər. İmperator xəzinəsində P.Mitterhoferə bu ixtirasına görə 150 qulden mükafat verildi, ixtiranın seriya istehsalı barədə düşünən belə olmadı.
Cəmi dörd il sonra ABŞ-da “Sholes & Glidden” adlı ilk yazı makinalarının kütləvi istehsalına start verildi. Bu modeldə P.Mitterhoferin yazı makinasının konstruksiya elementlərinə rast gəlinirdi və belə hesab olunur ki, amerikanlar 1873-cü ildə Vyanada Ümumdünya Sərgisində Mitterhoferin modeli ilə yaxından tanış ola bilmişdilər.
Qeyd edilməlidir ki, Mitterhoferə kimi yazı makinaları üçün bir sıra cəhdlər olmuşdu. Alman Karl Drays (1821), italyan Turri (1808) və Novara (1855), fransız Jan Bernand Fuko (1855) yazı üçün makinalar icad etsələr də, bir çox çatışmazlığı olan bu makinalardan heç biri kütləvi istehsala yaramırdı. Mitterhoferin ixtirası isə müasir yazı makinaları üçün mühüm elementlər təqdim etdi: tiplər üçün qaldırıcı başlıq, üçcərgəli blok klaviaturası və bir klavişdən çoxfunksiyalı istifadə bu qəbildəndir. Eyni zamanda, onun makinası ilə yazı yazarkən mətni görmək də mümkün idi. Amerikada icad olunan makinalarda isə bu imkan yox idi. Yalnız “Underwood” şirkəti 1896-cı ildə belə bir model təqdim edə bildi. Şirkətin 12 milyon ədəd satılan bu modeli tarixə ən çox satılan yazı makinası kimi də düşüb.
Şöhrət və məşhurluqdan kənar yoxsulluq içində dünyasını dəyişən P.Mitterhoferin məzar daşı üzərində isə bu sözlər yazılıb: “Onun istedadının meyvələrini dərmək ondan bəhrələnənlərə nəsib oldu”.
Bu gün P.Mitterhoferin doğulduğu Parçinsdə onun adını daşıyan muzeydə dülgərin həyat və yaradıcılığı ilə, ixtiralarını əks etdirən eksponatlarla yaxından tanış olmaq mümkündür.

Xəbər 144 dəfə oxundu



 

Bölməyə aid digər xəbərlər

15.10.2019
Yupiter böyüklüyündə “yad” planet kəşf olunub
15.10.2019
NASA kosmosa ilk dəfə hamısı qadınlardan ibarət qrup yollayacaq
15.10.2019
Marsa kiçik süni peyklər göndəriləcək
15.10.2019
SpaceX NASA ilə birlikdə BKS-ə ilk özəl uçuş reysininin tarixini elan etdi
15.10.2019
ABŞ-da sualtı kitabxana açılıb


Şərh əlavə olunmayıb

 

PRESS-ANONS

16 OKTYABR
11:00 PRESS-ANONS
16 Oktyabr Anons 2019
11:00 PRESS-ANONS
16 Oktyabr Anons 2019
Layihənin adı:Mətbuatda, sosial mediada milli-mənəvi dəyərlərin və etik normaların qorunmasına dair təşəbbüslərin dəstəklənməsi
Sakinlərin İcra hakimiyyətləri ilə bağlı məlumatlılıq səviyyələri yetərli deyil
05 İYUL  |   12:00
Dövlət qurumlarının internet resursları vətəndaşlara necə xidmət göstərir?
06 İYUN  |   17:08
Yerli icra hakimiyyətlərinin saytları necə işləyir?
31 MAY  |   16:00

SAĞLAMLIQ

Zehni gücləndirən FAYDALI QİDALAR
15 OKTYABR  |   17:48
Nar qabığının MİN BİR FAYDASI
15 OKTYABR  |   17:37

Fotogalereya

Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA

QADIN SAATI

Ləzzətli “Küncütlü kartof“ salatını belə hazırlayın
15 OKTYABR  |   15:44
Kivi mürəbbəsi - qeyri-adi dad
15 OKTYABR  |   15:36

ON-LINE MÜRACƏT

Videogalereya

Gülməli maşın şəkilləri - video Plastik qablardan möhtəşəm əl işləri  - video Gözlər haqqında maraqlı faktlar - video Ən gülməli uşaqlar - video

Sorğu

Dünyaca məşhur əsərlərdən hansını oxumusunuz?
Ovod - Etel Lilian Voyniç
Cinayət və cəza - Fyodor Mixayloviç Dostoyevski
Hərb və Sülh - Lev Tolstoy
Martin Eden - Cek London
Hamlet - Uilyam Şekspir

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 1362

Arxiv

© Copyright 2013 Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzi
AZ1073,Bakı,Yasamal,Mətbuat,23
Telefon: (+994 12) 537-16-13;  Faks:(+994 12) 510-39-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info