İnternational Press Center
012 537 16 13; 050 245 94 94
BEYNƏLXALQ
MƏTBUAT MƏRKƏZİ
 

XƏBƏR LENTİ

21 NOYABR
15:43 Dişlər yaddaş funksiyasına təsir edir
15:31 Artroz (osteoartroz)
15:23 Dəri sallanmasına qarşı ən effektiv qidalar
15:12 Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA
15:00 Bu da azərbaycanlı müğənninin övladları
14:56 Məşhur aparıcı ATA OLDU
14:50 Pendir və mayonezlə BALIQ SOBADA
14:46 Kosmetik gilin istifadəsi
14:46 Namiqin Almaniya arzusu puç oldu - Gördüm ki, mən gələndə o alqış, hörmət olmayacaq
14:38 Fındıqlı və pudinqli keks
14:29 Uşu üzrə İpək Yolu açıq Avrasiya turnirində Azərbaycanı 15 idmançı təmsil edəcək
14:15 Bu gün Paraqvayda çimərlik futbolu üzrə XX dünya çempionatı start götürəcək
14:00 Quru tut dəmləməsi - Təbii öskürək dərmanı
13:47 Kələmin qızıldan qiymətli faydaları. Hər gün yeyin!
13:36 Heyvadan ÖSKÜRƏK əleyhinə belə istifadə edin. RESEPTLƏR
13:25 Soyuq hava əllərinizi qurudursa... Təbii vasitələr
13:15 “Milan“ İbrahimoviçlə danışıqlara başladı
13:00 “Bavariya“da yeni müqavilə
12:46 Planetimizdəki ilk quşun qalıqları tapıldı
12:32 İşıqdan istifadə edən “gələcəyin tranzistorları“ təqdim edilib
12:24 Robot balıq ixtira edilib
12:11 İlkin Misgərli qızları ilə
20 NOYABR
18:00 Boks üzrə açıq Bakı birinciliyinin qalibləri müəyyənləşib
17:48 “Bu nişan 10 il əvvəl olmalı idi“
17:38 Premyer Liqamızda 12-ci turun hakimləri
17:24 NASA Yupiterin peykində su buxarı olduğunu təsdiqlədi
17:12 Süni intellekt münsif rolunda çıxış etdi
17:00 Xalq artisti niyə dəvə yunundan döşəkdə yatır?
16:44 FIFA referimiz İnqilab Məmmədov dünya çempionatının final mərhələsinin oyunlarına təyinat alıb
16:34 Könül bu dəfə Tunisdə filmə çəkilir
16:31 Bonuççi daha 5 il “Yuventus“da
16:23 İtalyan biskviti MARQARİTA
16:11 Kələm qovurması. Sadə və dadlı
16:00 Göbələklə toyuq SOBADA
15:45 Beyinə qan çatmırsa... Simptomlar, səbəblər
15:32 Orqanizmin təmizlənməsi
15:22 Makiyajın sirləri. Göz kölgələri, karandaş
15:12 Selülitdən azad olmaq mümkündür
15:00 Göyərtilərin faydası
14:41 Məhsullarda olan vitaminləri necə qoruyub saxlayaq?

TOP 5

1 Qanda şəkərin hansı göstəricisi diabet diaqnozudur? (90397)
2 PRESS-ANONS (34889)
3 Qız uşaqları üçün saç düzümləri - FOTO (32316)
4 Tüpürcək vəzi iltihabı və müalicəsi (30707)
5 Banan qabığı təbii məlhəmdir (29725)
Tarixin unutduğu ixtiraçı: ilk təkmil yazı makinasının müəllifi Peter Mitterhofer
Tarix: 14.08 | Saat: 15:12 | E-mail | Çapa göndər

Dünyada bəzi elmi kəşf və texniki ixtiralar paralel olaraq bir-birindən xəbərsiz şəkildə araşdırma aparan şəxslər tərəfindən edilib, yaxud da bir müəllif digərinin hansısa bir mərhələdəki önəmli uğurundan bəhrələnərək, kütləvi istehsala yararlı modellər hazırlayıb.
AZƏRTAC xəbər verir ki, belə ixtiraçılardan biri də avstriyalı dülgər Peter Mitterhofer (1822-1893) olub. O, uzun illər yazı makinası üzərində çalışıb. Dülgər tam 150 il bundan öncə - 1869-cu ilin avqust günlərində öz hazırladığı yazı makinası üzərində ilk məktubunu yazıb. Əslində, piano kimi dilləri olan musiqi aləti üzərində çalışan P.Mitterhofer 1864-cü ildən diqqətini yazı makinasına yönəldir. Bir neçə uğursuz və natamam modeldən sonra o, 1869-cu ildə öz təkmil modelini təqdim edir. Elmi dairələrdə bu beşinci modelin adı “Vyana modeli 1869” olaraq keçir.
Avstriya, Almaniya, İsveçrə və Fransada uzun illər tədris səfərlərində olan dülgər doğulduğu Tirol əyalətindəki Parçins kəndinə qayıdır və himayədarı Frans fon Qoldeqqin maddi dəstəyi ilə yeni ixtirası üzərində çalışır. Onun 1869-cu ildə hazırladığı təkmil model 82 klavişdən ibarət olmaqla, həm böyük, həm də kiçik hərfləri, eləcə də rəqəm və durğu işarələrini əhatə edirdi. İxtiraçı bu günümüzə qədər gəlib çıxan və makinada yazılan ilk məktubunu isə himayədarı F.fon Qoldeqqə ünvanlayıb.
P.Mitterhofer öz yeni ixtirasını Vyanada imperator sarayına təqdim etsə də, imperatorun ixtiralara rəy verən münsifləri bu icadı yalnız “qeyri-adi maşın” kimi dəyərləndirməklə kifayətləndilər. Dövlət qurumları tərəfindən bu ixtiranın düzgün qiymətləndirilməməsi P.Mitterhoferi ruhdan saldı və o, yazı makinaları üzərində işini dayandırdı. Hətta qəzetlər rişxəndlə sadə bir dülgərin heç nəyə lazım olmayan yazı makinası hazırladığını, bundan sonra düşünmə makinası da ixtira olunarsa, məktəblərə ehtiyac qalmayacağına dair yazılar dərc etdilər. İmperator xəzinəsində P.Mitterhoferə bu ixtirasına görə 150 qulden mükafat verildi, ixtiranın seriya istehsalı barədə düşünən belə olmadı.
Cəmi dörd il sonra ABŞ-da “Sholes & Glidden” adlı ilk yazı makinalarının kütləvi istehsalına start verildi. Bu modeldə P.Mitterhoferin yazı makinasının konstruksiya elementlərinə rast gəlinirdi və belə hesab olunur ki, amerikanlar 1873-cü ildə Vyanada Ümumdünya Sərgisində Mitterhoferin modeli ilə yaxından tanış ola bilmişdilər.
Qeyd edilməlidir ki, Mitterhoferə kimi yazı makinaları üçün bir sıra cəhdlər olmuşdu. Alman Karl Drays (1821), italyan Turri (1808) və Novara (1855), fransız Jan Bernand Fuko (1855) yazı üçün makinalar icad etsələr də, bir çox çatışmazlığı olan bu makinalardan heç biri kütləvi istehsala yaramırdı. Mitterhoferin ixtirası isə müasir yazı makinaları üçün mühüm elementlər təqdim etdi: tiplər üçün qaldırıcı başlıq, üçcərgəli blok klaviaturası və bir klavişdən çoxfunksiyalı istifadə bu qəbildəndir. Eyni zamanda, onun makinası ilə yazı yazarkən mətni görmək də mümkün idi. Amerikada icad olunan makinalarda isə bu imkan yox idi. Yalnız “Underwood” şirkəti 1896-cı ildə belə bir model təqdim edə bildi. Şirkətin 12 milyon ədəd satılan bu modeli tarixə ən çox satılan yazı makinası kimi də düşüb.
Şöhrət və məşhurluqdan kənar yoxsulluq içində dünyasını dəyişən P.Mitterhoferin məzar daşı üzərində isə bu sözlər yazılıb: “Onun istedadının meyvələrini dərmək ondan bəhrələnənlərə nəsib oldu”.
Bu gün P.Mitterhoferin doğulduğu Parçinsdə onun adını daşıyan muzeydə dülgərin həyat və yaradıcılığı ilə, ixtiralarını əks etdirən eksponatlarla yaxından tanış olmaq mümkündür.

Xəbər 198 dəfə oxundu



 

Bölməyə aid digər xəbərlər

21.11.2019
Planetimizdəki ilk quşun qalıqları tapıldı
21.11.2019
İşıqdan istifadə edən “gələcəyin tranzistorları“ təqdim edilib
21.11.2019
Robot balıq ixtira edilib
20.11.2019
NASA Yupiterin peykində su buxarı olduğunu təsdiqlədi
20.11.2019
Süni intellekt münsif rolunda çıxış etdi


Şərh əlavə olunmayıb

 
Layihənin adı:Mətbuatda, sosial mediada milli-mənəvi dəyərlərin və etik normaların qorunmasına dair təşəbbüslərin dəstəklənməsi
Sakinlərin İcra hakimiyyətləri ilə bağlı məlumatlılıq səviyyələri yetərli deyil
05 İYUL  |   12:00
Dövlət qurumlarının internet resursları vətəndaşlara necə xidmət göstərir?
06 İYUN  |   17:08
Yerli icra hakimiyyətlərinin saytları necə işləyir?
31 MAY  |   16:00

SAĞLAMLIQ

Dişlər yaddaş funksiyasına təsir edir
21 NOYABR  |   15:43
Artroz (osteoartroz)
21 NOYABR  |   15:31

Fotogalereya

Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA Kompüteriniz üçün maraqlı FOTOSESSİYA

QADIN SAATI

Dəri sallanmasına qarşı ən effektiv qidalar
21 NOYABR  |   15:23
Pendir və mayonezlə BALIQ SOBADA
21 NOYABR  |   14:50

ON-LINE MÜRACƏT

Videogalereya

Gülməli maşın şəkilləri - video Plastik qablardan möhtəşəm əl işləri  - video Gözlər haqqında maraqlı faktlar - video Ən gülməli uşaqlar - video

Sorğu

Dünyaca məşhur əsərlərdən hansını oxumusunuz?
Ovod - Etel Lilian Voyniç
Cinayət və cəza - Fyodor Mixayloviç Dostoyevski
Hərb və Sülh - Lev Tolstoy
Martin Eden - Cek London
Hamlet - Uilyam Şekspir

  Nəticələr!    İştirak edənlər: 1368

Arxiv

© Copyright 2013 Beynəlxalq Mətbuat Mərkəzi
AZ1073,Bakı,Yasamal,Mətbuat,23
Telefon: (+994 12) 537-16-13;  Faks:(+994 12) 510-39-46
Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. Designed by inetlab.info